1. Τι είναι η ανοικτή πρόσβαση

Σύμφωνα με την Budapest Open Access Initiative, με τον όρο ‘ανοικτή πρόσβαση’ στην [ομότιμα αξιολογημένη ερευνητική παραγωγή], εννοούμε την ελεύθερη διάθεσή της στο διαδίκτυο, παρέχοντας τη δυνατότητα σε κάθε χρήστη να διαβάζει, να μεταφορτώνει, να αντιγράφει, να διανέμει, να εκτυπώνει, να αναζητά ή να παρέχει υπερσύνδεση προς το πλήρες κείμενο άρθρων, να περιηγείται (crawl) στα άρθρα για λόγους ευρετηρίασης, να τα προωθεί ως δεδομένα σε τρίτο λογισμικό, ή να τα χρησιμοποιεί για κάθε νόμιμο σκοπό χωρίς κανένα οικονομικό, νομικό ή τεχνικό εμπόδιο πέρα από αυτά που απαιτούνται για την πρόσβαση στο ίδιο το διαδίκτυο. Ο μόνος περιορισμός στην αναπαραγωγή και διανομή, και ο μόνος ρόλος για τα πνευματικά δικαιώματα σε αυτό το πεδίο θα πρέπει να είναι η απόδοση στους συγγραφείς του ελέγχου της ακεραιότητας της δουλειάς τους και του δικαιώματός τους ορθά να αναγνωρίζονται και να αναφέρονται στη βιβλιογραφία ως δημιουργοί του έργου.

2. Γιατί Ανοικτή Πρόσβαση

Τα πλεονεκτήματα από την υποστήριξη της Ανοικτής Πρόσβασης είναι ποικίλα:

  • Επιτυγχάνεται μεγαλύτερη προβολή και ταυτόχρονα διευρύνεται η επίδραση της έρευνας
  • Διευκόλυνση της πρόσβασης
  • Ευκαιρία για εκμετάλλευση της τεχνολογίας για εξόρυξη κειμένου (text mining)
  • Καλύτερη απόδοση της επένδυσης, από τη σκοπιά των χρηματοδοτών, αφού η έρευνα έχει μεγαλύτερη απήχηση.
  • Επιτάχυνση της διαδικασίας δημοσίευσης
  • Υλοποιεί την αποστολή της εκπαίδευσης για την προώθηση της γνώσης

3. Τύποι Ανοικτής Πρόσβασης

Οι τύποι Ανοικτής Πρόσβασης είναι δύο:

  • Η Πράσινη Ανοικτή Πρόσβαση, όπου ο συγγραφέας υποβάλει μία έκδοση του επιστημονικού του άρθρου του σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή ιστότοπο. Η μορφή αυτή του άρθρο δεν συνιστά αυτή που θα δημοσιευτεί σε συνδρομητικό περιοδικό. Η Πράσινη Ανοικτή Πρόσβαση στην ουσία αποτελεί αυτό-αρχειοθέτηση της δημοσίευσης και δεν υπόκειται σε κάποιου είδους χρέωση. Για περισσότερες πληροφορίες για τους όρους των εκδοτών για την αυτό- αρχειοθέτηση, μπορείτε να δείτε στο SHERPA/ROMEO.
  • Η Χρυσή Ανοικτή Πρόσβαση, όπου ο συγγραφέας επιδιώκει την ελεύθερη πρόσβαση της δημοσίευσής του σε όλους, με δικαιώματα επανάχρησης, αφού αυτή πάρει την τελική της μορφή και δημοσιευτεί σε συνδρομητικό περιοδικό. Η παραχώρηση των δικαιωμάτων γίνεται έπειτα από πληρωμή. Στην πραγματικότητα το άρθρο δημοσιεύεται σε περιοδικό Ανοικτής Πρόσβασης ή σε υβριδικό (συνδρομητικό) περιοδικό και στη συνέχεια καλύπτονται τα έξοδα δημοσίευσης (APC). Τα έξοδα συνήθως καταβάλλονται από τον φορέα χρηματοδότησης της έρευνας ή από το ίδρυμα. Τέλος το άρθρο υπόκειται σε μια από τις άδειες Creative Commons.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Ανοικτή Πρόσβαση και τις υφιστάμενες επιλογές για τους Έλληνες Ερευνητές δείτε το ενημερωτικό φυλλάδιο του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Στη λίστα που ακολουθεί, παρουσιάζονται οι λεπτομέρειες των συμφωνιών με τους εκδότες, πατώντας πάνω στην επωνυμία τους:

Συμφωνίες Εκδοτών Ανοικτής Πρόσβασης

  • Cambridge University Press Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Συμφωνία Read & Publish 3 ετών, 2019-2021. Προβλέπει τη σταδιακή πρόσβαση στην πλήρη συλλογή περιοδικών του εκδότη και 70 δημοσιεύσεις ΑΠ ανά έτος, χωρίς κόστος δημοσίευσης για τον συγγραφέα

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Διαθεματικό

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    Κανένα, με την προϋπόθεση ότι δεν έχει συμπληρωθεί ο αριθμός των 70 δημοσιεύσεων ανά έτος

    Τύποι άρθρων:

    Research articles, review articles, rapid communication

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα χρυσά και υβριδικά περιοδικά κάθε έτους (το 2019 στα περιοδικά της 2016 Full Collection, το 2020 στα περιοδικά της 2019 Full Collection και το 2021 στα περιοδικά της 2021 Full Collection). Μπορείτε να δείτε τη λίστα των περιοδικών εδώ

    Χρήση άδειας:

    CC-BY, CC-BY-NC-SA και CC-BY-NC-ND

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Η προδημοσίευση (preprint) μπορεί να αναρτηθεί στο ιδρυματικό αποθετήριο. Η αποδεκτή μορφή (accepted manuscript) μπορεί να κατατεθεί σε ιδρυματικό αποθετήριο, όταν γίνει η δημοσίευση, για τις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες και μετά τους 6 μήνες για τα περιοδικά Θετικών Επιστημών, Τεχνολογίας και Ιατρικής (STM journals)

  • Elsevier Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση σε όλη τη συλλογή περιοδικών του εκδότη και 10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης για το συγγραφέα

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Διαθεματικό

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης

    Τύποι άρθρων:

    Case Report (CRP), Data (DAT), Full-length article (FLA), Microarticle (MIC), Original software publication (OSP), Practice Guidelines (PGL), Protocol (PRO), Review article (REV-journals), Replication Studies (RPL), Short communication (SCO), Short survey (SSU), Video Article (VID)

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα χρυσά και υβριδικά περιοδικά εκτός των τίτλων Cell και Lancet. Μπορείτε να δείτε τη λίστα των περιοδικών εδώ

    Χρήση άδειας:

    CC-BY και CC-BY-NC-ND

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Η προδημοσίευση (preprint) μπορεί να κατατίθεται άμεσα στο ιδρυματικό αποθετήριο αλλά κάποια περιοδικά ενώσεων (society-owned) μπορεί να έχουν διαφορετική πολιτική. Συστήνουμε να ανατρέχετε κάθε φορά στην ενότητα «Οδηγός για συγγραφείς» (Guide for authors) κάθε περιοδικού για περαιτέρω πληροφορίες ενώ μπορείτε να επισκεφθείτε και τη σχετική ιστοσελίδα του εκδότη

  • Emerald Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση σε όλη τη συλλογή περιοδικών του εκδότη και 10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης για το συγγραφέα

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Διαθεματικό

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης

    Τύποι άρθρων:

    Άρθρο πλήρους περιεχομένου, δηλ. δημοσίευση που περιλαμβάνει δομημένη περίληψη, λέξεις-κλειδιά και έχει περάσει από το στάδιο της ομότιμης κρίσης (peer-reviewed), όπως research articles

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα χρυσά και υβριδικά περιοδικά. Μπορείτε να δείτε τις λίστες των περιοδικών εδώ

    Χρήση άδειας:

    CC-BY

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Όταν δημοσιευθεί ένα άρθρο, ο συγγραφέας έχει το δικαίωμα να αυτοαρχειοθετήσει τη μεταδημοσίευση και συγκεκριμένα την αποδεκτή μορφή του άρθρου (Author Accepted Manuscript) σε προσωπικό αποθετήριο, σε θεματικό αποθετήριο και σε εταιρικό ή ιδρυματικό αποθετήριο και να το καταστήσει ανοικτής πρόσβασης για μη εμπορικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς με πλήρη αναφορά (full attribution)

    Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε τη σχετική ιστοσελίδα του εκδότη.

  • IEEE Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση στα πακέτα τίτλων ASPP και POP ALL και 10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης για το συγγραφέα

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Ηλεκτρολογία, Επιστήμη των υπολογιστών και συναφή πεδία

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης

    Τύποι άρθρων:

    Όλοι οι τύποι

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα χρυσά και υβριδικά περιοδικά

    Χρήση άδειας:

    CC-BY

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Ο συγγραφέας μπορεί να μοιράζεται ή να αναρτά το υποβληθέν άρθρο του (author-submitted article) στο ιδρυματικό αποθετήριο, εάν απαιτείται. Ο εκδότης (IEEE) θα πρέπει να αναγνωρίζεται ως ο κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων ενσωματώνοντας την ακόλουθη δήλωση για υλικό, του οποίου κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων είναι το ΙΕΕΕ:

    © 20XX IEEE.  Personal use of this material is permitted.  Permission from IEEE must be obtained for all other uses, in any current or future media, including reprinting/republishing this material for advertising or promotional purposes, creating new collective works, for resale or redistribution to servers or lists, or reuse of any copyrighted component of this work in other works.

    Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε τη σχετική ιστοσελίδα του εκδότη

  • MDPI Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόγραμμα ανοικτής πρόσβασης (IOAP) του MDPI στο οποίο συμμετέχουν πάνω από 550 Πανεπιστήμια ανάμεσα στα οποία και το ΕΑΠ. Σύμφωνα με αυτό δίδεται η δυνατότητα στα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας του ΕΑΠ να  επωφελούνται με έκπτωση 10% στο κόστος δημοσίευσης των άρθρων (APCs, article processing charges). Συμφωνία ενός έτους, 2019-2020.

    Χρονική περίοδος:

    2019-2020

    Επιστημονικό πεδίο:

    Διαθεματικό. Περιλαμβάνονται 233 τίτλοι των εξής θεματικών αντικειμένων:

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    Το κόστος δημοσίευσης ενός άρθρου στα περιοδικά ανοικτής πρόσβασης του MDPI βαρύνει τον συγγραφέα του άρθρου με μια έκπτωση 10% εφόσον δηλωθεί από τον συγγραφέα ως Affiliation το ΕΑΠ. Στη συνέχεια, εκδίδεται τιμολόγιο με τα στοιχεία του/των συγγραφέα/φέων.

    Τύποι άρθρων:

    Όλοι οι τύποι άρθρων

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα περιοδικά (diverse, peer reviewed, open access journals) του MDPI τα οποία αφορούν σε 233 τίτλους περιοδικών με συνεχή επέκταση του χαρτοφυλακίου του εκδότη.

    Χρήση άδειας:

    CC-BY

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Δυνατότητα αυτόματης κατάθεσης των άρθρων στο Ιδρυματικό αποθετήριο του ΕΑΠ

  • Open Library of Humanities Open or Close

    Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) συμμετέχει στην πρωτοβουλία του Open Library of Humanities (OLH) και δίνει το δικαίωμα σε όλους τους Έλληνες ερευνητές του τομέα των Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών να έχουν πρόσβαση και να δημοσιεύουν χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση σε όλα τα περιοδικά που εκδίδονται από το Open Library of Humanities (OLH).

    Το Open Library of Humanities (OLH) είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός αφιερωμένος στη δημοσίευση εργασιών ανοιχτής πρόσβασης χωρίς τέλη δημοσίευσης (APCs) για τους συγγραφείς. Το OLH χρηματοδοτείται από διεθνείς κοινοπραξίες βιβλιοθηκών που υποστηρίζουν την αποστολή του να κάνει την επιστημονική δημοσίευση πιο δίκαιη, πιο προσιτή και αυστηρά διατηρημένη για το ψηφιακό μέλλον.

    Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο Δελτίο τύπου του OLH.

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση στο υλικό και δωρεάν δημοσιεύσεις εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης για τους ερευνητές

    Χρονική περίοδος:

    Σεπ 2019 – Αύγ 2021 (24 μήνες)

    Επιστημονικό πεδίο:

    Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    Κανένα

  • Oxford University Press Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση σε όλη τη συλλογή περιοδικών του εκδότη και δυνατότητα δημιουργίας προπληρωμένου λογαριασμού ορισμένου ποσού ετησίως για την κάλυψη εξόδων δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Διαθεματικό

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    Κανένα, με την προϋπόθεση ότι δεν έχει υπερβεί το ετήσιο ποσό του προπληρωμένου λογαριασμού για την κάλυψη εξόδων δημοσίευσης

    Τύποι άρθρων:

    Όλοι οι τύποι

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα υβριδικά περιοδικά

    Χρήση άδειας:

    CC-BY, CC-BY-NC και CC-BY-NC-ND

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Ο συγγραφέας μπορεί να αναρτά την αποδεκτή μορφή (accepted manuscript PDF) σε ιδρυματικό αποθετήριο με περίοδο αποκλεισμού 12 μηνών μετά την πρώτη ηλεκτρονική δημοσίευσή του. Όταν ο συγγραφέας αναρτά την αποδεκτή μορφή στο αποθετήριο, θα πρέπει να ενσωματώνει την ακόλουθη δήλωση καθώς και ένα σύνδεσμο στην εγγραφή της δημοσίευσης (version of record):

    This is a pre-copyedited, author-produced PDF of an article accepted for publication in [insert journal title] following peer review. The version of record [insert complete citation information here] is available online at: xxxxxxx [insert URL that the author will receive upon publication here]

    Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε τη σχετική ιστοσελίδα του εκδότη

  • Royal Society of Chemistry Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Συμφωνία Read & Publish 3 ετών, 2019-2021. Προβλέπει την πρόσβαση σε 40 τίτλους περιοδικών και 63 δημοσιεύσεις ΑΠ ανά έτος χωρίς κόστος δημοσίευσης για τον συγγραφέα

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Χημεία και συναφή πεδία

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    Κανένα, με την προϋπόθεση ότι δεν έχει συμπληρωθεί ο αριθμός των 63 δημοσιεύσεων ανά έτος

    Τύποι άρθρων:

    Όλοι οι τύποι

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα υβριδικά. Μπορείτε να δείτε τη λίστα των περιοδικών εδώ

    Χρήση άδειας:

    CC-BY και CC-BY-NC

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Δυνατότητα για άρθρο που δεν έχει δημοσιευθεί σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης, να κατατίθεται μόνο στο ιδρυματικό αποθετήριο του συγγραφέα η μορφή του άρθρου που έχει γίνει αποδεκτή (accepted author form) με περίοδο αποκλεισμού 12 μηνών

  • SCOAP3 Open or Close

    Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ) συμμετέχει στο πρόγραμμα του SCOAP3 από το 2014 και δίνει το δικαίωμα σε όλους τους Έλληνες ερευνητές του τομέα της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών να έχουν πρόσβαση και να δημοσιεύουν στα περιοδικά του SCOAP3 χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση.

    Το SCOAP3 είναι μία μοναδική σύμπραξη άνω των τριών χιλιάδων βιβλιοθηκών, σημαντικών φορέων χρηματοδότησης και ερευνητικών κέντρων σε 44 χώρες και 3 διακυβερνητικών οργανισμών. Σε συνεργασία με κορυφαίους εκδότες, το SCOAP3 έχει μετατρέψει τα πιο δημοφιλή περιοδικά στον τομέα της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών σε περιοδικά Ανοικτής Πρόσβασης χωρίς κόστος για τους συγγραφείς. Το SCOAP3 πληρώνει κεντρικά τους εκδότες για το κόστος παροχής ανοικτής πρόσβασης, οι εκδότες με τη σειρά τους μειώνουν τα τέλη συνδρομής σε όλους τους πελάτες τους, οι οποίοι μπορούν να κατευθύνουν εκ νέου αυτά τα κεφάλαια για να συμβάλουν στο SCOAP3. Κάθε χώρα συμβάλλει κατά τρόπο ανάλογο με την επιστημονική της παραγωγή στον τομέα της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών. Επιπλέον, τα υφιστάμενα περιοδικά ανοικτής πρόσβασης υποστηρίζονται επίσης κεντρικά, αφαιρώντας κάθε οικονομικό φραγμό για τους δημιουργούς.

    Οι ερευνητές μπορούν να δημοσιεύσουν χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση σε όλα τα περιοδικά που συμμετέχουν στο SCOAP3. Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας παραμένουν στους συγγραφείς και με άδεια CC-BY επιτρέπεται η εξόρυξη κειμένου και δεδομένων. Όλα τα άρθρα διατίθενται ως ανοιχτής πρόσβασης στις ιστοσελίδες των εκδοτών και ταυτόχρονα περιλαμβάνονται στο καταθετήριο του SCOAP3 για περαιτέρω διανομή.

    Περισσότερες πληροφορίες και δεδομένα για το SCOAP3 μπορείτε να βρείτε εδώ.

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση στο υλικό και δωρεάν δημοσιεύσεις εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης για τους ερευνητές

    Χρονική περίοδος:

    2014-2022

    Επιστημονικό πεδίο:

    Φυσική υψηλής ενέργειας και συναφή πεδία

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    Κανένα

  • Wiley Open or Close

    Λεπτομέρειες συμφωνίας:

    Πρόσβαση σε όλη τη συλλογή περιοδικών του εκδότη και 10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης για το συγγραφέα

    Χρονική περίοδος:

    2019-2021

    Επιστημονικό πεδίο:

    Διαθεματικό

    Κόστος δημοσίευσης για συγγραφέα:

    10% έκπτωση στο κόστος δημοσίευσης εργασιών σε καθεστώς ανοικτής πρόσβασης. Οι συγγραφείς θα πρέπει να επικοινωνούν πρώτα με το Γραφείο του ΣΕΑΒ προκειμένου να προμηθευτούν το σχετικό εκπτωτικό κουπόνι

    Τύποι άρθρων:

    Όλοι οι τύποι

    Επιλέξιμα περιοδικά:

    Όλα τα χρυσά και υβριδικά περιοδικά

    Χρήση άδειας:

    CC-BY, CC-BY-NC και CC-BY-NC-ND

    Δικαίωμα αυτοαρχειοθέτησης (πράσινος δρόμος):

    Η υποβληθείσα προδημοσίευση (submitted preprint version) του άρθρου μπορεί να αναρτηθεί στο ιδρυματικό αποθετήριο χωρίς περίοδο αποκλεισμού (embargo period). Η αποδεκτή μορφή του άρθρου κατόπιν ομότιμης κρίσης (accepted peer-reviewed version) υπόκειται σε περίοδο αποκλεισμού 12 μηνών για περιοδικά Θετικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Ιατρικής και Ψυχολογίας (STM journals) και 24 μηνών για περιοδικά Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών (SSH journals) από την ημερομηνία δημοσίευσης του τελικού άρθρου και μπορεί να αναρτηθεί σε ιδρυματικό αποθετήριο μετά την πάροδο της σχετικής περιόδου αποκλεισμού. Μπορείτε να ανατρέχετε στα εργαλεία που διαθέτει ο εκδότης για έλεγχο της περιόδου αποκλεισμού που ισχύει για κάθε περιοδικό (Author Compliance Tool) καθώς και για την πολιτική πνευματικών δικαιωμάτων (Wiley Online Library)

    Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επισκεφθείτε τις σχετικές ενότητες στην ιστοσελίδα του εκδότη, Open access options και Licensing.